వాన దెబ్బకు ‘ఇస్మార్ట్ సిటీ’లు కుదేలు!

స్మార్ట్ సిటీల మౌలిక వసతులకు ప్రకృతి విసిరిన సవాలు

సూరత్, ముంబై, ఢిల్లీ.. వణికిపోతున్న నగరాలు

ఇంచు వర్షానికే బెంబేలెత్తుతున్న సిటీ జనాలు

అభివృద్ధి కాదు.. అంతకుమించిన విపత్తును నెత్తిన పెట్టుకున్న వైనం

మారుతున్న వాతావరణ పరిస్థితులతో స్వల్ప వ్యవధిలో రికార్డు స్థాయిలో వర్షపాతం

అందమైన రోడ్లు, భవనాలు మాత్రమే కాదు… విపత్తులను తట్టుకునే సామర్థ్యం కావాలి!

మినిట్ 2 మినిట్ డెస్క్: గుజరాత్‌లో ఇటీవల కురుస్తున్న భారీ వర్షాలు, వరదలు అక్కడి జనజీవనాన్ని తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. సూరత్ లాంటి అంతర్జాతీయ గుర్తింపు ఉన్న స్మార్ట్ సిటీ సైతం నీట మునగడం, రోడ్లు ధ్వంసం కావడం చర్చనీయాంశంగా మారింది. ఈ నేపథ్యంలో సహజంగానే రాజకీయ విమర్శలు, ప్రతివిమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. అయితే, ఈ విపత్తును కేవలం రాజకీయ కోణంలోనే కాకుండా, మారుతున్న వాతావరణ పరిస్థితులు, పట్టణీకరణ సవాళ్ల పరంగా విశ్లేషించాల్సిన అవసరం ఉంది.

దీర్ఘకాలికంగా గుజరాత్‌లో పారిశ్రామిక, ఆర్థికాభివృద్ధి వేగంగా జరిగింది. రోడ్లు, ఫ్లైఓవర్లు, ఆధునిక భవనాలతో మౌలిక వసతులు భారీగా విస్తరించాయి. కానీ, గడిచిన కొన్నేళ్లుగా వాతావరణ మార్పుల (Climate Change) వల్ల స్వల్ప వ్యవధిలోనే రికార్డు స్థాయి వర్షపాతం నమోదవుతోంది. కొన్ని రోజుల్లో పడాల్సిన వర్షం కేవలం కొన్ని గంటల్లోనే కురవడం వల్ల ఏ నగర డ్రైనేజీ వ్యవస్థ అయినా తట్టుకోవడం కష్టంగా మారుతోంది.

ఈ పరిస్థితికి ప్రధాన కారణాలు:

అపరిమిత కాంక్రీటీకరణ: నగరాల్లో కాంక్రీట్ నిర్మాణాలు పెరిగిపోవడం వల్ల వర్షపు నీరు భూమిలోకి ఇంకే మార్గం లేకుండా పోయింది.

సహజ వనరుల ఆక్రమణ: చెరువులు, కాలువలు, నీటి ప్రవాహ మార్గాల్లో ఆక్రమణలు జరగడం వల్ల వరద నీరు నగరాల్లోకి పోటెత్తుతోంది.

పాత డ్రైనేజీ వ్యవస్థ: జనాభా పెరిగినా, దానికి అనుగుణంగా భూగర్భ డ్రైనేజీల సామర్థ్యాన్ని ఆధునీకరించడంలో జాప్యం జరుగుతోంది.

ఇది కేవలం ఒక గుజరాత్ సమస్య మాత్రమే కాదు; ముంబై, బెంగళూరు, చెన్నై, హైదరాబాద్ వంటి ప్రధాన నగరాలన్నీ భారీ వర్షాలప్పుడు ఇలాంటి సవాళ్లనే ఎదుర్కొంటున్నాయి. అభివృద్ధి అంటే కేవలం పైకి కనిపించే అందమైన రోడ్లు, భవనాలు మాత్రమే కాదు… విపత్తులను తట్టుకునే సామర్థ్యం (Climate Resilient Infrastructure) కూడా అని ఈ వరదలు గుర్తుచేస్తున్నాయి.

రాజకీయ విమర్శలు, ప్రతివిమర్శలు ప్రజల కష్టాలను తీర్చలేవు. ఇప్పుడు కావాల్సింది కేవలం “స్మార్ట్” నగరాలు మాత్రమే కాదు, వాతావరణ మార్పులను తట్టుకోగల “రెసిలియంట్” (తట్టుకునే శక్తి గల) నగరాల నిర్మాణం. ఇంజనీరింగ్ లోపాలను సరిదిద్దడం, డ్రైనేజీ నెట్‌వర్క్‌ను విస్తరించడం, విపత్తు నిర్వహణను బలోపేతం చేయడం ద్వారానే భవిష్యత్తులో ఇలాంటి నష్టాలను నివారించగలం. ప్రకృతి విపత్తుల నుండి పాఠాలు నేర్చుకుని, మౌలిక వసతుల వ్యూహాన్ని మార్చడమే దీనికి శాశ్వత పరిష్కారం.