మినిట్2మినిట్ డెస్క్: ఈ మధ్య కాలంలో సైబర్ నేరగాళ్లు సరికొత్త పద్ధతుల్లో మోసాలకు పాల్పడుతున్నారు. తాజాగా హైదరాబాద్లో ఒక ప్రముఖ రియల్ ఎస్టేట్ సంస్థకు చెందిన ఎండీ ఫోటోను వాట్సాప్ ప్రొఫైల్ పిక్చర్గా పెట్టుకుని, కంపెనీ ఉద్యోగిని నమ్మించి ఏకంగా రూ.4.7 కోట్లు కొట్టేసిన ఘటన వెలుగుచూసింది.
నేరం ఎలా జరిగింది?
కంపెనీలో కీలక బాధ్యతల్లో ఉన్న ఒక ఉద్యోగికి తన కంపెనీ ఎండీ ఫోటోతో ఉన్న ఒక నకిలీ వాట్సాప్ నంబర్ నుంచి మెసేజ్ వచ్చింది. నిర్మాణ రంగానికి సంబంధించిన కొన్ని అత్యవసర చెల్లింపులు చేయాలంటూ ఆ మెసేజ్ సారాంశం. నిజంగానే తన బాస్ పంపించారేమో అని నమ్మిన సదరు ఉద్యోగి, సదరు సైబర్ నేరగాళ్లు పంపిన బ్యాంక్ ఖాతాలకు విడతల వారీగా రూ.4.7 కోట్లు బదిలీ చేశారు. ఆ తర్వాత కంపెనీలోని ఇతర అధికారులతో మాట్లాడినప్పుడు కానీ అది నకిలీ నంబర్ అని, తాము మోసపోయామని గ్రహించలేదు.
సైబర్ నేరగాళ్ల వ్యూహం ఏంటి?
దీనిని సైబర్ పరిభాషలో “సీఈఓ ఫ్రాడ్” (CEO Fraud) లేదా “వేలింగ్” (Whaling) అంటారు. ఇందులో నేరగాళ్లు.. కంపెనీల వెబ్సైట్లు లేదా సోషల్ మీడియా ద్వారా ఆ సంస్థలోని ముఖ్య అధికారుల వివరాలు, వారి ఫోటోలను సేకరిస్తారు. వేరే నంబర్కు ఆ అధికారి ఫోటోను ప్రొఫైల్ పిక్చర్ (DP)గా పెడతారు. ఆఫీసులో డబ్బులు బదిలీ చేసే అధికారం ఉన్న ఉద్యోగులను టార్గెట్ చేసి.. “నేను మీటింగ్లో ఉన్నాను, ఫోన్ చేయొద్దు, అర్జంట్గా ఈ అకౌంట్కు డబ్బులు పంపండి” అంటూ మెసేజ్ చేస్తారు.
మనం ఎలా జాగ్రత్తపడాలి?
ఫోన్ చేసి ధృవీకరించుకోండి: మీ పైఅధికారి లేదా స్నేహితుల పేరిట కొత్త నంబర్ నుండి డబ్బులు పంపాలని మెసేజ్ వస్తే.. వెంటనే సదరు వ్యక్తి పాత నంబర్కు లేదా నేరుగా ఫోన్ చేసి మాట్లాడండి. వారు నిజంగానే మెసేజ్ చేశారో లేదో నిర్ధారించుకోండి.
నకిలీ ప్రొఫైల్స్ పట్ల అప్రమత్తత: ఫోటోను మాత్రమే చూసి మోసపోకండి. మెసేజ్ వచ్చిన నంబర్ మీ బాస్ నంబరేనా కాదా అని చెక్ చేయండి.
ఆఫీస్ నియమాలను పాటించండి: ఆఫీస్ పరంగా ఎంత అత్యవసరమైనా, వాట్సాప్ మెసేజ్ల ఆధారంగా కాకుండా అధికారిక ఈమెయిల్స్ లేదా లిఖితపూర్వక ఆర్డర్స్ వచ్చినప్పుడే ఆర్థిక లావాదేవీలు జరపండి.
మోసపోతే ఏం చేయాలి?
ఒకవేళ మీరు ఇలాంటి సైబర్ మోసానికి గురైతే, ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా మొదటి 2 గంటల్లోనే (Golden Hour) జాతీయ సైబర్ క్రైమ్ హెల్ప్లైన్ నంబర్ 1930 కి ఫోన్ చేసి ఫిర్యాదు చేయండి. లేదా www.cybercrime.gov.in వెబ్సైట్లో లాగిన్ అయి ఫిర్యాదు నమోదు చేయండి. మీరు ఎంత త్వరగా స్పందిస్తే, మీ డబ్బు తిరిగి వచ్చే అవకాశం అంత ఎక్కువగా ఉంటుంది.
